Marijke Spies

(1934-2013)
Je bent nooit te oud bent om als romanschrijver te debuteren. Marijke Spies is 70 als haar eerste roman verschijnt: Een onschuldige familie. Ze heeft dan al een omvangrijk wetenschappelijk oeuvre opgebouwd met baanbrekende studies over renaissance-retorica en -poëtica, over Vondel, de rederijkers, Roemer Visscher en vele andere grote en kleine auteurs uit de zestiende en zeventiende eeuw.
Vervaardigd ongedateerd
Techniek Gemengde techniek op zinken plaat
Afmetingen 72 x 51,5 cm

Zelfportret

door

In 2004 besluit het Literatuurmuseum onder de naam Nationale Schrijversgalerij zijn collectie schilderijen museaal te presenteren. Het is ook het jaar dat Marijke Spies – op dat moment bestuurslid van het museum – debuteert met Een onschuldige familie, een familie-epos in drie generaties tegen de achtergrond van de grimmige twintigste-eeuwse geschiedenis. Nazi-Duitsland, de gifgasoorlogen en de studentenrevolte zijn enkele van de elementen.

Spies is dan 70 en al 5 jaar met emeritaat. Als buitengewoon hoogleraar in de geschiedenis van de retorica én hoogleraar voor de oudere Nederlandse letterkunde tot 1770 heeft ze een grote naam opgebouwd. ‘Veertig jaar vertellen over het verleden heeft Marijke Spies een gedreven en vakkundige verteller gemaakt’, schrijft Aleid Truijens in de Volkskrant.

Hoewel ze pas in 2004 debuteert, is Een onschuldige familie niet de eerste roman die ze schreef. Van jongs af aan koesterde Spies de wens schrijver te worden. Aan het Eindhovens Dagblad vertelt ze dat ze haar eerste roman schreef tijdens de geschiedenislessen in de eerste klas van de middelbare school: ‘Ik weet nog dat ik tijdens de les opkeek en dacht wat die leraar vertelt is eigenlijk ook best interessant. […] Vervolgens heb ik na elke levensfase een roman geschreven: na mijn eindexamen na mijn kandidaats, na mijn doctoraal en na mijn promotie.’ Al haar manuscripten werden geweigerd – ondanks de voorspraak van Cees Nooteboom, die ze uit haar jeugd kent – tot uitgeverij Querido in 2004 besluit Een onschuldige familie uit te geven. Het krijgt wisselende recensies.

In 2006 verschijnt Spies’ tweede en laatste roman Tegen de stilte. Atte Jongstra schrijft hierover: ‘Spies heeft een fraai boek geschreven, dat met beide benen in onze vaak zo bizarre werkelijkheid staat.’ Een derde roman blijft uit, na een jarenlange ziekte sterft Spies in 2013 op 78-jarige leeftijd.