Kader Abdolah

(1954)

Kader Abdolah (ps. van Hossein Sadjadi Ghaemmaghami Farahani) is van oorsprong Perzisch. Toen hij zich in 1988 in Nederland vestigde, leerde hij de taal – en de volksaard – met behulp van onder meer Jip en Janneke, die van hem ook in het Nederlands een verteller maakte. Abdolah weet wel waar zijn werk aan te danken is: ‘de kracht van de vlucht, door de magie van de immigratie!’ 

Vervaardigd circa 2012
Techniek Acryl op paneel
Afmetingen 40 x 30 cm

Kader Abdolah

door Bernadet Boorsma (1961)

Kader Abdolah debuteerde in 1993 met De adelaars en brak zo’n twaalf jaar later internationaal door met Het huis van de moskee. Zijn naam is een pseudoniem dat hij al gebruikte in Iran, waar hij betrokken was bij het verzet. In 1985 vluchtte hij; in 1988 vond hij asiel in Nederland.

‘Het fundament van mijn werk is het Perzië van mijn jeugd,’ zegt hij. Allah is liefdevol, hij vergeeft je je zonden, het geloof is absoluut vreedzaam, dat is wat hij van zijn ouders meekreeg. Hij heeft zich altijd verzet tegen de politieke islam, in zijn romans, columns en opiniestukken.

Na de aanslagen van 11 september 2001 begon Abdolah het als een opdracht te zien over de Koran te schrijven, omdat er bij lezingen zo vaak naar gevraagd werd. ‘Ik begreep geen moer van de Koran,’ vertelde hij zijn publiek. Zijn persoonlijk onderzoek leidde in 2008 tot de roman De boodschapper en tot een hertaling van de Koran.

In de loop van de tijd hebben de moslims Mohammed geheiligd. Ze hebben hem daarmee van zijn identiteit beroofd. Ik heb hem die teruggegeven. Ik ben zijn slaapkamer binnengegaan, ik laat hem huilen. Ik heb dertig, veertig oude boeken over hem gelezen en heb op grond van de harde feiten fictie over hem geschreven.

Bernadet Boorsma heeft in dit portret vooral de contrastrijke kleuren aangezet: de zwarte haardos en zijn witte snor – tegen een decor van warme rode tinten die de Perzische cultuur suggereren vanwaaruit zijn verhalen uiteindelijk voortkomen.

Vervaardigd 1994
Techniek Oliepastel op paneel
Afmetingen 42,5 x 29 cm

Kader Abdolah

door Masoud Gharibi (1954)

‘Hij schildert niet, hij lijst onze heimwee in’, zegt Kader Abdolah over Masoud Gharibi, de schilder van dit portret. Zowel Abdolah als Gharibi zijn geboren in Iran en ontvluchtten hun geboorteland in de jaren tachtig. Ze vestigden zich in Nederland, waar Abdolah naam maakte als schrijver en Gharibi, in zijn geboorteland politiek cartoonist, een succesvolle carrière als beeldend kunstenaar opbouwde.

Voor beiden is hun geboorteland een bron van inspiratie. De traditionele, oriëntaalse mystieke wereldbeelden en verhalen worden gecombineerd met hun leven in Nederland. Zo zegt Abdolah over Gharibi: ‘Twee verschillende kunsttradities lopen op zijn doeken elkaar tegemoet. Hij heeft de geur en de kleuren van de Perzische sprookjes met de Hollandse techniek op zijn doeken vastgelegd’.

Gharibi’s schilderijen kenmerken zich onder meer door hun warme kleuren, ‘kleuren die doen denken aan de kleuren van de moskee en het warme geel van de woestijn’, aldus de schilder. Als voor hem Iran en Nederland samenkomen op een doek voelt hij zich thuis:  ‘Met schilderen vergeet ik even alles. Ik vecht ermee tegen het kwaad en maak de wereld mooier.’

Gharibi illustreerde, in oriëntaalse stijl,  voor Abdolah diens – deels autobiografische – roman Het huis van de moskee uit 2005. Abdolah schetst aan de hand van een familiegeschiedenis de historie van Iran en laat zien hoe traditie, oude cultuur en milde islam onder druk komen te staan door moderniteit en religieuze radicalisering. Het huis van de moskee was Abdolahs definitieve doorbraak. Het werd vele malen verkocht en verscheen in 21 talen, en het had veel enthousiaste liefhebbers: in 2007 werd het – achter Mulisch – tot het op een na beste Nederlandstalige boek aller tijden verkozen.